Khi tìm tiêu chuẩn ánh sáng nơi làm việc, nhiều doanh nghiệp thường chỉ quan tâm đến việc đủ sáng hay không mà bỏ qua yếu tố quan trọng hơn là độ rọi phù hợp với từng vị trí làm việc. Trong thực tế, ánh sáng không đạt chuẩn có thể làm tăng mỏi mắt, giảm độ chính xác, tăng sai sót thao tác và ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe người lao động. Đây cũng là lý do nhiều đơn vị lựa chọn An Toàn Nơi Làm Việc để rà soát điều kiện chiếu sáng, đánh giá khu vực có nguy cơ và xây dựng giải pháp phù hợp với môi trường vận hành thực tế.
Tiêu chuẩn ánh sáng nơi làm việc là gì?
Hiểu đơn giản, tiêu chuẩn ánh sáng nơi làm việc là mức chiếu sáng cần có tại từng khu vực làm việc để người lao động nhìn rõ, thao tác chính xác và làm việc an toàn. Điểm quan trọng là không phải vị trí nào cũng cần mức sáng như nhau. Khu vực đi lại, hành lang, kho lưu trữ sẽ khác với bàn thao tác kỹ thuật, khu kiểm tra sản phẩm hay nơi đọc hồ sơ.
Nói cách khác, doanh nghiệp không nên chỉ hỏi đèn đã sáng chưa mà cần đặt đúng câu hỏi hơn là khu vực này có đủ độ rọi cho công việc đang thực hiện hay không. Đây là khác biệt giữa chiếu sáng theo cảm tính và kiểm soát ánh sáng theo tiêu chuẩn.
Ánh sáng đạt chuẩn tại nơi làm việc là gì
Vì sao doanh nghiệp không nên đánh giá ánh sáng bằng cảm giác?
Nhiều nơi thấy khu vực làm việc không quá tối thì cho rằng đã ổn. Cách đánh giá này thường không chính xác, đặc biệt với môi trường sản xuất hoặc văn phòng có công việc đòi hỏi độ tập trung cao.
- Cùng một không gian nhưng từng vị trí thao tác có thể cần độ sáng khác nhau
- Ánh sáng đủ để đi lại chưa chắc đã đủ để đọc bản vẽ hoặc kiểm tra chi tiết nhỏ
- Một khu vực nhìn có vẻ sáng nhưng ánh sáng phân bố không đều vẫn gây mỏi mắt
- Thiếu sáng kéo dài có thể làm giảm độ chính xác và tăng sai sót thao tác
- Quá chói hoặc phản xạ ánh sáng không hợp lý cũng ảnh hưởng hiệu quả làm việc
Vì vậy, muốn kiểm soát đúng, doanh nghiệp nên nhìn ánh sáng như một yếu tố môi trường lao động cần được đo kiểm và theo dõi định kỳ, thay vì chỉ ước lượng bằng mắt.
Mức độ rọi cần chú ý tại nơi làm việc
Khi triển khai tiêu chuẩn ánh sáng nơi làm việc, doanh nghiệp thường cần bám vào mức độ rọi phù hợp với từng nhóm không gian.
- Hành lang và khu vực lưu thông thường ở mức khoảng 100 lux
- Phòng đợi hoặc khu vực chung đơn giản có thể ở mức khoảng 200 lux
- Phòng làm việc chung, phòng hồ sơ, khu photocopy thường ở mức khoảng 300 lux
- Các vị trí đọc viết, soạn thảo, thao tác kỹ thuật hoặc kiểm tra chi tiết có thể cần mức cao hơn như 500 lux hoặc hơn tùy tính chất công việc
Điều quan trọng là doanh nghiệp không nên áp một mức sáng duy nhất cho toàn bộ nhà máy hay văn phòng. Mỗi khu vực nên được xem xét theo đúng tính chất công việc để tránh vừa lãng phí điện năng, vừa không đạt hiệu quả sử dụng.
Cường độ chiếu sáng phù hợp tại từng vị trí làm việc
Những khu vực dễ thiếu ánh sáng tại nơi làm việc
Không phải khu vực nào cũng dễ nhận ra tình trạng thiếu sáng ngay từ đầu. Trong thực tế, có một số vị trí thường bị đánh giá thấp hơn nhu cầu thật.
Khu vực thao tác kỹ thuật và kiểm tra sản phẩm
Đây là nơi người lao động cần nhìn chi tiết nhỏ, màu sắc, bề mặt hoặc sai lệch kỹ thuật. Nếu ánh sáng không đủ, nguy cơ nhầm lẫn và sai sót sẽ tăng lên rất nhanh.
Khu vực văn phòng có đọc hồ sơ và làm việc với màn hình
Nhiều văn phòng tưởng rằng chỉ cần lắp đủ đèn là ổn, nhưng ánh sáng không đều hoặc phản xạ chói trên màn hình vẫn làm người lao động mỏi mắt và giảm khả năng tập trung.
Khu vực kho lối đi và góc khuất trong nhà xưởng
Đây là nhóm vị trí dễ bị bỏ qua vì không phải khu thao tác chính. Tuy nhiên, nếu ánh sáng yếu tại lối đi, bậc lên xuống hoặc khu vực xếp dỡ, nguy cơ vấp ngã và thao tác sai vẫn rất cao.
Dấu hiệu cho thấy nơi làm việc nên rà soát ánh sáng sớm
Ngoài việc đo kiểm định kỳ, doanh nghiệp cũng có thể nhận ra vấn đề qua những dấu hiệu khá rõ trong quá trình vận hành.
- Người lao động thường xuyên nheo mắt khi làm việc
- Cuối ca có cảm giác mỏi mắt, đau đầu hoặc giảm tập trung
- Khu vực làm việc có chỗ quá tối, chỗ quá chói
- Có hiện tượng bóng đổ cản trở thao tác
- Nhân sự phản ánh khó đọc chi tiết, hồ sơ hoặc bản vẽ
- Tỷ lệ sai sót ở những công đoạn cần quan sát tăng lên
Khi những biểu hiện này xuất hiện lặp lại, doanh nghiệp nên xem lại hệ thống chiếu sáng thay vì chỉ thay bóng đèn theo kiểu đối phó.
Doanh nghiệp cần làm gì khi ánh sáng nơi làm việc chưa đạt
Muốn xử lý hiệu quả, doanh nghiệp nên đi theo từng bước rõ ràng thay vì chỉ tăng thêm số lượng đèn.
Đo và xác định đúng khu vực thiếu sáng
Trước hết cần biết khu vực nào đang thiếu sáng, vị trí nào bị chói và nhóm công việc nào bị ảnh hưởng nhiều nhất. Khi chưa có dữ liệu cụ thể, rất dễ đầu tư sai chỗ hoặc xử lý không đúng nguyên nhân.
Với những môi trường cần theo dõi đồng thời ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm và tiếng ồn, doanh nghiệp nên kết hợp nội dung Ergonomic là gì để nhìn rộng hơn về cách bố trí nơi làm việc, tư thế thao tác và sự thoải mái thị giác trong suốt ca làm việc.
Bố trí lại nguồn sáng theo đúng công việc
Không phải cứ thêm đèn là tốt. Vấn đề thường nằm ở vị trí lắp đèn, góc chiếu, độ đồng đều và khả năng hạn chế bóng đổ hoặc chói lóa. Một khu vực đọc hồ sơ cần cách chiếu sáng khác với khu vực máy móc hoặc hành lang lưu thông.
Ngoài hệ thống đèn, doanh nghiệp cũng nên rà lại cách sắp xếp bàn làm việc, kệ hồ sơ, hướng ngồi và vị trí màn hình để giảm phản xạ chói không cần thiết.
Kiểm tra lại thói quen sử dụng và bảo trì hệ thống chiếu sáng
Nhiều nơi ánh sáng giảm không phải vì thiết kế ban đầu sai hoàn toàn, mà vì bụi bẩn, chóa đèn xuống cấp, đèn lắp lệch hoặc không được bảo trì đúng lúc. Chỉ cần hệ thống bẩn hoặc xuống sáng theo thời gian, hiệu quả chiếu sáng đã giảm đáng kể.
Những công việc cần quan sát liên tục, phải nhận diện chi tiết nhỏ hoặc làm việc trong điều kiện môi trường phức tạp cũng nên được xem xét cùng Danh mục nghề độc hại nguy hiểm mới nhất để đánh giá đầy đủ hơn mức độ ảnh hưởng tại từng vị trí.
Trang bị hướng dẫn làm việc phù hợp cho từng vị trí
Ở những công việc cần độ tập trung cao, doanh nghiệp cũng nên rà lại cách bố trí bàn làm việc, màn hình, vị trí ngồi và góc chiếu sáng. Với khu vực có ánh sáng mạnh, phản xạ nhiều hoặc công việc phải nhìn tập trung trong thời gian dài, người lao động cũng cần hiểu rõ PPE là gì trong an toàn lao động để lựa chọn phương tiện hỗ trợ phù hợp khi cần.
Cách xử lý khi ánh sáng nơi làm việc chưa đạt chuẩn
Rủi ro khi không kiểm soát ánh sáng đúng tiêu chuẩn
Ánh sáng không đạt chuẩn không chỉ là chuyện làm việc hơi khó nhìn. Nếu kéo dài, nó có thể tạo ra nhiều hệ quả hơn doanh nghiệp nghĩ.
- Tăng mỏi mắt và giảm khả năng tập trung
- Tăng sai sót ở công việc cần quan sát chi tiết
- Tăng nguy cơ va chạm hoặc thao tác nhầm trong khu vực sản xuất
- Ảnh hưởng năng suất và chất lượng công việc
- Làm doanh nghiệp bị động khi rà soát điều kiện lao động và hồ sơ môi trường làm việc
Trong môi trường sản xuất, ánh sáng yếu và các yếu tố bất lợi khác thường đi kèm nhau, khiến người lao động vừa khó quan sát vừa giảm khả năng phản ứng trong thao tác hằng ngày.
An Toàn Nơi Làm Việc hỗ trợ doanh nghiệp kiểm soát ánh sáng ra sao
Không phải doanh nghiệp nào cũng có sẵn đội ngũ nội bộ đủ thời gian để vừa kiểm tra ánh sáng, vừa rà hồ sơ, vừa xây kế hoạch cải thiện theo từng khu vực. Khi đó, việc có một đơn vị đồng hành đúng chuyên môn sẽ giúp quá trình này rõ ràng và ít thiếu sót hơn.
An Toàn Nơi Làm Việc hỗ trợ doanh nghiệp theo hướng thực tế, từ rà soát khu vực có nguy cơ thiếu sáng, xác định nhóm công việc cần độ rọi cao hơn, đến xây dựng phương án kiểm soát phù hợp với từng mô hình vận hành. Cách làm này giúp doanh nghiệp tránh tình trạng thay đèn hàng loạt nhưng vẫn không xử lý đúng điểm yếu thực sự.
Câu hỏi thường gặp về tiêu chuẩn ánh sáng nơi làm việc
Tiêu chuẩn ánh sáng nơi làm việc có áp một mức cho mọi khu vực không
Không. Mỗi khu vực có tính chất công việc khác nhau sẽ cần mức độ rọi khác nhau. Hành lang, khu vực chung, bàn làm việc, khu kiểm tra kỹ thuật hay kho lưu trữ không thể dùng cùng một mức chiếu sáng.
Phòng làm việc chung cần bao nhiêu lux
Một mốc thường được dùng là khoảng 300 lux cho phòng làm việc chung, phòng hồ sơ và khu photocopy.
Chỉ thay bóng đèn sáng hơn có đủ không
Không hẳn. Nếu vị trí lắp đèn, độ đồng đều ánh sáng, góc chiếu hoặc hiện tượng chói chưa được xử lý, việc thay đèn sáng hơn vẫn có thể không mang lại hiệu quả như mong muốn.
Kết luận
Tiêu chuẩn ánh sáng nơi làm việc không chỉ là một con số để đối chiếu, mà là căn cứ quan trọng để doanh nghiệp bảo vệ sức khỏe người lao động và duy trì hiệu quả vận hành. Khi hiểu đúng mức độ rọi cần có ở từng vị trí, rà đúng khu vực dễ thiếu sáng và áp dụng biện pháp kiểm soát phù hợp, doanh nghiệp sẽ giảm được nhiều rủi ro về sai sót, mệt mỏi và an toàn trong quá trình làm việc.
Nếu doanh nghiệp đang cần rà soát điều kiện chiếu sáng, đánh giá khu vực có nguy cơ hoặc hoàn thiện kế hoạch kiểm soát môi trường lao động, An Toàn Nơi Làm Việc là đơn vị bạn có thể liên hệ để được hỗ trợ phù hợp.
Thông tin liên hệ
An Toàn Nơi Làm Việc
🏢 Địa chỉ: Lầu 3, 02 Lê Thành Phương, Phường Tây Nha Trang, Khánh Hòa
📞 Hotline: 0934900065
📧 Email: info@antoannoilamviec.com
🌐 Website: antoannoilamviec.com
Võ Hoàng Khanh – giảng viên huấn luyện an toàn lao động với hơn 10 năm kinh nghiệm, hiện công tác tại An Toàn Nơi Làm Việc. Anh đã huấn luyện cho hàng trăm doanh nghiệp và đóng góp tích cực trong việc nâng cao ý thức an toàn lao động tại Việt Nam.
Về tác giả
Thêm bình luận