Các loại quan trắc môi trường lao động là hệ thống hoạt động đo đạc, lấy mẫu và phân tích nhằm xác định mức độ người lao động tiếp xúc với các yếu tố nguy hiểm, có hại. Đây là yêu cầu bắt buộc theo Luật ATVSLĐ 2015, Nghị định 44/2016/NĐ-CP, Nghị định 140/2018/NĐ-CP và các Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Tại An Toàn Nơi Làm Việc, công tác quan trắc được thực hiện theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật, đáp ứng yêu cầu thanh tra và bảo vệ sức khỏe người lao động. Dưới đây là 7 loại quan trắc được áp dụng phổ biến trong doanh nghiệp sản xuất.
7 Nhóm Quan Trắc Môi Trường Lao Động Theo Quy Định Hiện Hành
Để đánh giá đầy đủ các yếu tố nguy hiểm, có hại tại nơi làm việc, doanh nghiệp cần thực hiện quan trắc theo từng nhóm yếu tố đặc trưng. Dưới đây là 7 loại quan trắc môi trường lao động được áp dụng phổ biến nhất theo quy định hiện hành và đang được triển khai tại An Toàn Nơi Làm Việc.
1. Quan trắc bụi và khí độc trong môi trường làm việc
Bụi và khí độc xuất hiện nhiều trong các ngành: cơ khí, sản xuất gỗ, may mặc, nhựa, hóa chất, xi măng… Đây là nhóm yếu tố quan trọng thuộc các loại quan trắc cần thực hiện nếu doanh nghiệp có hoạt động phát sinh bụi – hơi – khí độc.
Nội dung bụi quan trắc
- Bụi tổng
- Bụi hô hấp
- Bụi kim loại (Fe, Mn, Pb…)
- Bụi silic tự do (nguy cơ bệnh bụi phổi silic)
Nội dung khí độc
- CO, CO₂
- SO₂, NO₂
- NH₃
- H₂S
- Hơi dung môi hữu cơ (Benzen, Toluen, Xylene…)
Mục tiêu
- Kiểm soát phơi nhiễm bụi – khí độc
- Đánh giá hệ thống thông gió hút bụi
- Xác định nhu cầu PPE (mặt nạ lọc bụi – lọc hơi)
>>>> Xem chi tiết: Quan trắc bụi và khí độc trong môi trường làm việc
2. Quan trắc vi khí hậu, ánh sáng, tiếng ồn
Đây là nhóm yếu tố cơ bản ảnh hưởng đến sự thoải mái, năng suất và sức khỏe người lao động. Trong danh mục các loại quan trắc, nhóm này được áp dụng rộng rãi nhất vì hầu hết nhà xưởng đều phát sinh tiếng ồn, nhiệt, độ ẩm hoặc ánh sáng không đạt chuẩn.
Vi khí hậu
- Nhiệt độ
- Độ ẩm
- Tốc độ gió
- Bức xạ nhiệt
Ánh sáng
- Độ rọi
- Sự đồng đều ánh sáng
- Phù hợp tiêu chuẩn ánh sáng công nghiệp
Tiếng ồn
- Mức ồn tại vị trí làm việc
- Mức tiếp xúc 8 giờ
- Khả năng ảnh hưởng thính lực
>>> Xem chi tiết: Quan trắc vi khí hậu, ánh sáng, tiếng ồn

7 Nhóm Quan Trắc Môi Trường Lao Động Theo Quy Định Hiện Hành
3. Quan trắc tiếng ồn, rung, sóng điện từ
Nhà máy cơ khí, ép nhựa, dệt may, điện tử, hàn cao tần… thường phát sinh tiếng ồn, rung và điện từ trường. Đây là một phần quan trọng trong hệ thống các loại quan trắc nhằm đánh giá tác động lên thính lực và hệ cơ xương khớp.
Tiếng ồn
- Mức ồn tức thời
- Mức ồn cực đại
- Mức ồn trung bình (LEX,8h)
Rung
- Rung toàn thân
- Rung cục bộ tay – vai
Sóng điện từ
- Điện trường
- Từ trường
- Tần số thấp – cao
>>>> Xem chi tiết: Quan trắc tiếng ồn, rung, sóng điện từ
4. Quan trắc nhiệt độ, độ ẩm môi trường lao động
Tách riêng khi doanh nghiệp có môi trường đặc thù như lò nhiệt cao, kho lạnh, xưởng có tải nhiệt lớn. Đây là nhóm thuộc các loại quan trắc nhằm đánh giá mức độ căng thẳng nhiệt và nhu cầu cải thiện vi khí hậu.
Thông số quan trắc
- Nhiệt độ khu vực làm việc
- Độ ẩm tương đối
- WBGT (chỉ số căng thẳng nhiệt)
Mục đích
- Ngăn ngừa sốc nhiệt, say nóng
- Điều chỉnh thời gian làm việc – nghỉ ngơi
- Tối ưu thông gió – làm mát
>>> Xem chi tiết: Quan trắc nhiệt độ, độ ẩm môi trường lao động

Quan trắc nhiệt độ, độ ẩm môi trường lao động
5. Quan trắc các hóa chất độc hại, VOC
VOC là nhóm chất bay hơi có khả năng gây kích ứng, ngộ độc hoặc ảnh hưởng lâu dài đến thần kinh – gan – thận. Đây là nhóm mang tính chuyên sâu trong các loại quan trắc, thường yêu cầu phòng thí nghiệm phân tích.
Các thông số quan trắc
- VOC tổng
- Formaldehyde
- Benzen – Toluen – Xylene
- Methanol, Ethanol
- Hơi acid – hơi kiềm
Ngành nghề thường quan trắc
- Sơn – mực in – keo
- Dệt nhuộm
- Bao bì
- Nhà máy điện tử
>>>> Xem chi tiết: Quan trắc các hóa chất độc hại, VOC
6. Quan trắc bức xạ ion hóa hoặc phi ion hóa
Bức xạ đòi hỏi kỹ thuật quan trắc cao, thiết bị được kiểm định và kỹ sư có chứng chỉ.
Bức xạ ion hóa
- Tia X
- Tia gamma
- Alpha, beta
- Nguồn phóng xạ kín/mở
Bức xạ phi ion hóa
- UV
- IR
- Trường điện từ cường độ cao
Mục tiêu
- Đảm bảo suất liều phơi nhiễm không vượt mức cho phép
- Xác định nhu cầu che chắn – thiết kế vùng kiểm soát
>>> Xem chi tiết: Quan trắc bức xạ ion hóa hoặc phi ion hóa

Quan trắc bức xạ ion hóa hoặc phi ion hóa
7. Quan trắc chất lượng không khí tổng hợp trong nhà xưởng
Đây là nhóm quan trắc nhằm đánh giá toàn diện tình trạng không khí trong không gian làm việc kín.
Thông số đo lường
- CO – CO₂
- Ozone
- Formaldehyde
- VOC tổng
- Khả năng thông gió
- Bụi lơ lửng
Khi nào cần quan trắc?
- Nhà xưởng kín
- Kho lạnh
- Văn phòng sử dụng nhiều thiết bị điện
- Xưởng sản xuất bao bì – nhựa – điện tử
Quy trình quan trắc tại An Toàn Nơi Làm Việc
An Toàn Nơi Làm Việc thực hiện quan trắc theo 5 bước:
Khảo sát hiện trường
Xác định yếu tố có hại, vị trí phát sinh, thời gian hoạt động.
Lập kế hoạch quan trắc theo hồ sơ vệ sinh lao động
Tương ứng quy chuẩn và loại yếu tố cần đo.
Lấy mẫu – đo đạc tại hiện trường
Thiết bị đạt hiệu chuẩn, đáp ứng yêu cầu QCVN.
Phân tích – đánh giá
Mẫu được phân tích tại phòng thí nghiệm chuyên ngành.
Lập báo cáo – kiến nghị giải pháp
Báo cáo đúng yêu cầu thanh tra; đề xuất cải thiện điều kiện làm việc.

Lợi ích doanh nghiệp nhận được
- Kiểm soát rủi ro môi trường lao động
- Giảm thiểu phơi nhiễm của người lao động
- Tuân thủ pháp luật và tránh xử phạt
- Tối ưu thiết kế nhà xưởng và thông gió
- Cải thiện sức khỏe – năng suất lao động
Kết luận
Các loại quan trắc môi trường lao động là yêu cầu bắt buộc đối với mọi doanh nghiệp có yếu tố nguy hiểm, có hại trong môi trường làm việc. Việc lựa chọn đúng loại quan trắc giúp doanh nghiệp đánh giá chính xác mức độ phơi nhiễm, đáp ứng quy định pháp luật và là cơ sở quan trọng trong hồ sơ huấn luyện, cấp chứng chỉ an toàn lao động cho người lao động theo quy định. Với đội ngũ kỹ sư chuyên môn sâu và thiết bị đo kiểm đạt chuẩn, An Toàn Nơi Làm Việc cung cấp giải pháp quan trắc toàn diện, chính xác và tuân thủ đầy đủ quy định hiện hành.
Thông tin liên hệ
An Toàn Nơi Làm Việc
🏢 Địa chỉ: Lầu 3, 02 Lê Thành Phương, Phường Tây Nha Trang, Khánh Hòa
📞 Hotline: 0934900065
📧 Email: info@antoannoilamviec.com
🌐 Website: antoannoilamviec.com

Võ Hoàng Khanh – giảng viên huấn luyện an toàn lao động với hơn 10 năm kinh nghiệm, hiện công tác tại An Toàn Nơi Làm Việc. Anh đã huấn luyện cho hàng trăm doanh nghiệp và đóng góp tích cực trong việc nâng cao ý thức an toàn lao động tại Việt Nam.

Thêm bình luận